Van verouderd gebied naar nieuwe woonomgeving
Aan de Vredehofstraat en Groene Kruisstraat in Spijkenisse krijgt een verouderd gebied een nieuwe toekomst. Waar nu nog verschillende functies en gebouwen naast elkaar bestaan, ontstaat stap voor stap een groene en samenhangende woonomgeving met ruimte voor verschillende manieren van wonen.
De locatie oogde verouderd en versnipperd. Er stonden bedrijfsmatige panden, winkels, een hospice en een KPN-centrale. Ook was er een oude woonboerderij. De bebouwing en openbare ruimte sloten niet meer goed aan bij de ontwikkeling van de stad en het gebied was sterk versteend.
Tegelijkertijd had de plek kwaliteiten die het waard waren om op voort te bouwen. Vredehof ligt dicht bij het centrum van Spijkenisse en grenst aan een voormalige begraafplaats met waardevol groen. De vraag was daarom niet alleen wat er op deze plek gebouwd kon worden, maar vooral hoe de locatie opnieuw onderdeel kon worden van de stad.
Van gebiedsvisie naar concreet plan
De gemeente Spijkenisse had voor het gebied al een globale visie opgesteld, waarin ruimte werd gezien voor transformatie naar een woongebied. De visie gaf richting, maar nog geen concrete stedenbouwkundige kaders.
Herkon zag daarin aanleiding om zelf het initiatief te nemen. Vanuit de gebiedsvisie werd een stedenbouwkundig ontwerp gemaakt en tegelijkertijd ging Herkon in gesprek met de eigenaren van de verschillende panden. Zo ontstond geleidelijk een plan dat niet alleen vanuit een ontwikkelopgave werd bedacht, maar vanuit de mogelijkheden van de plek.
Een belangrijke keuze was om de nieuwe gebouwen niet los van hun omgeving te ontwerpen. De bebouwing wordt straks als het ware opgenomen in een groene structuur. Parkeren wordt zoveel mogelijk aan het zicht onttrokken door het onder de gebouwen op te lossen. Tussen de gebouwen ontstaat ruimte voor groen, wandelen, spelen en ontmoeten.
Ook de aansluiting op de voormalige begraafplaats speelt hierin een belangrijke rol. Deze plek wordt getransformeerd tot een stiltepark en vormt straks een vanzelfsprekende verbinding met het groen tussen de nieuwe bouwblokken.
Samen ontwikkelen
Bij een herstructureringsopgave gaat het niet alleen om de toekomstige bewoners. Een gebied maakt al onderdeel uit van een bestaande omgeving en veranderingen hebben invloed op de mensen die er wonen.
Daarom is vanaf verschillende kanten naar het plan gekeken. Herkon werkte nauw samen met de gemeente en sprak met omwonenden over de ontwikkeling. Tijdens participatieavonden en één-op-één gesprekken konden bewoners hun vragen, zorgen en wensen delen. Waar mogelijk zijn die meegenomen in de verdere uitwerking.
Ook de samenwerking met de gemeente is intensief. Eens per zes weken vindt een stuurgroepoverleg plaats met de wethouders en de projectmanager van de gemeente. Daarnaast wordt het plan voortdurend afgestemd met de betrokken ambtenaren. Die korte lijnen zijn belangrijk om een complexe gebiedsontwikkeling stap voor stap verder te brengen.
De herstructurering betekende daarnaast dat bestaande functies een nieuwe plek moesten krijgen. Zo werd voor Hospice de Waterlelie ruimte gevonden voor een nieuwe locatie in het centrum. Ook voor kringloopwinkel Rataplan is gezocht naar een passende plek. Daarmee gaat de ontwikkeling niet alleen over wat er op de Vredehoflocatie komt, maar ook over hoe de verandering in de omgeving kan worden ingepast.
Een groene basis voor wonen
Groen vormt straks de drager van de nieuwe woonomgeving. De gebouwen krijgen ieder een eigen karakter, maar worden door de groene inrichting met elkaar verbonden. De voormalige begraafplaats krijgt een nieuwe betekenis als stiltepark en sluit aan op het groen tussen de bouwblokken.
Ook water krijgt een plek in het plan. Regenwater wordt opgevangen en tijdelijk gebufferd in het gebied. Een natuurlijk ingerichte wadi helpt daarbij en draagt tegelijkertijd bij aan de kwaliteit van de openbare ruimte.
Zo ontstaat een woonomgeving waarin niet alleen ruimte is voor woningen, maar ook voor rust, spelen en ontmoeting. De stad en het centrum zijn dichtbij, terwijl het groen een belangrijk deel van de sfeer bepaalt.
Ruimte voor verschillende manieren van wonen
Vredehof wordt gefaseerd ontwikkeld. De eerste fase bestaat uit een appartementengebouw met veertien appartementen en zeven grondgebonden woningen. In de daaropvolgende ontwikkeling groeit het gebied verder uit met verschillende appartementengebouwen.
Door verschillende woningtypen en oppervlaktes te combineren, ontstaat ruimte voor verschillende woonwensen en levensfasen. Daarmee wordt de nieuwe woonomgeving niet ingericht voor één specifieke groep, maar voor een brede groep bewoners.
De verschillende gebouwen krijgen een eigen uitstraling, met variatie in vormen, tinten en balkons. Tegelijkertijd zorgt de stedenbouwkundige samenhang ervoor dat het gebied als één geheel wordt ervaren. Het groen vormt daarbij de verbindende laag.
Stap voor stap bouwen aan de toekomst
Vredehof laat zien dat herstructureren meer is dan bestaande bebouwing vervangen door nieuwbouw. Het vraagt om kijken naar wat een plek al in zich heeft, luisteren naar de omgeving en vervolgens de ruimte nemen om verschillende belangen bij elkaar te brengen.
Een verouderd en versnipperd gebied verandert zo in een nieuwe woonomgeving die beter aansluit op de stad. Met woningen voor verschillende bewoners, een nieuwe groene structuur en ruimte voor ontmoeting ontstaat een plek die niet alleen vandaag waarde heeft, maar ook klaar is voor de toekomst.
Juist die combinatie van initiatief nemen, samenwerken en blijven kijken naar de betekenis van de plek past bij Herkon. Niet beginnen bij de gebouwen, maar bij de vraag wat een gebied nodig heeft om weer onderdeel te worden van het dagelijks leven van de stad.
